Türkiye Acil Tıp Derneği Toksikoloji Çalışma Grubu

Yazar: Prof. Dr. Arzu Denizbaşı

 

Dormofol isimli ilaç geri çekildi. Bu aslında yeni bir haber değil, TİTCK 2019 yılında bu duyuruyu yapmıştı. 2019 yılında Bakteriyel endotoksin testlerinde uygunsuz sonuç alınan bu muadil ilaç geri çekilmişti. Propofol hala Acil Tıp uygulamasında önemini koruyor ancak uygulamada dikkatli olunması gereken hususları tekrar hatırlatmakta fayda var. 

 

PROPOFOLAcil Tıpta En yaygın kullanılan sedasyon ajanlarındandır. Yüksek oranda lipidde çözünen GABA’erjik aktivitesi olan ajandır. Hızlı Ardaşık Entübasyonda, indüksiyon ajanı olarak kullanılmaktadır. Ayrıca entübasyon sonrası hastaların sedasyon idamesinde kullanılmaktadır.  İntrakraniyal basıncı ve serebral oksijen kullanımını azaltır ve bundan dolayı intrakraniyal basıncın arttığı her travmatik veya medikal durumda kullanılabilir. Hipotansif etkisinden dolayı hemodinamisi stabil olmayan hastalarda dozun azaltılması gerekmektedir. Normal kullanım dozu 1,5-2,5 mg/kg IV olmasına rağmen, riskli hastalarda dozun önce yarısı kadarı verilmelidir. Bilincin hızla geri dönebilmesi, laringoskopi/trakeal entübasyon esnasında oluşabilecek farengeal ve larengeal refleks yanıtlarını azaltıcı etkisi, antiemetik özelliği, antikonvülzan etkisi, intrakraniyal basıncı düşürücü etkisi ve havayolu komplikasyonlarının görülebilme oranının düşüklüğü, vurgulanması gereken önemli avantajlarıdır.

Propofol, anestezi başlangıcının klinik belirtileri görülünceye kadar hasta cevabına uygun şekilde (ortalama her 10 saniyede yaklaşık 20-40 mg) titre edilerek uygulanır. 55 yaşın altındaki yetişkin hastaların çoğunluğunda 1,5-2,5 mg/kg Propofol yeterlidir. Bu yaşın üstünde gereksinim genellikle daha azdır ve Propofol'ün toplam dozu minimum 1 mg/kg.’a kadar düşürülebilir. Bu durumlarda PROPOFOL ’un uygulama hızı düşürülmelidir (her 10 saniyede bir yaklaşık 2 ml (20 mg)).

Erişkinlerde genel anestezinin idamesi için Propofol'ün sürekli infüzyonu veya tekrarlanan bolus enjeksiyonu ile sağlanabilir. Eğer anestezi sürekli bir infüzyon ile idame edilecekse uygulama hızı ve doz hastaya göre ayarlanmalıdır. Anestezinin idamesi için genellikle 4–12 mg/kg /saat verilmelidir. Minimal girişimsel/ invazif cerrahi gibi daha az stres oluşturan prosedürlerde 4 mg/propofol/kg/saat’lik idame dozu yeterli olabilir. Yaşlı, genel durumu stabil olmayan, kalp yetmezliği olan, hipovolemik hastalarda, hastanın durumuna ve gerçekleştirilen anestezi tekniğine göre doz düşürülebilir.

Anestezinin idamesi için uygulanan tekrarlanan bolus enjeksiyon doz artışı (25 mg’dan 50 mg’a kadar = 2,5- 5 ml’ e kadar ) klinik gereksinime göre uygulanmalıdır. Yaşlı hastalarda kardiyopulmoner depresyona yol açabileceği için hızlı bolus uygulaması (tek ya da tekrarlayan) uygulanmamalıdır. Erişkinlerde yoğun/kritik bakımda mekanik olarak solunum cihazına bağlı hastalarda sedasyon sağlanması amacıyla kullanıldığında, sürekli infüzyon ile verilmesi önerilir. Doz, gerekli sedasyon derinliğine göre ayarlanmalıdır. Propofol ile yeterli sedasyon için, çoğunlukla 0,3- 4,0 mg/kg/saat uygulama hızı yeterli olmaktadır.

Çocuklarda kullanılırken anestezinin başladığı klinik belirtiler izlenerek saptanmalı ve yavaş yavaş titre edilerek uygulanmalıdır. Doz yaş ve/veya vücut ağırlığına göre ayarlanmalıdır. 8 yaşından büyük çocuklarda anestezinin başlatılması için yaklaşık olarak 2,5mg/kg PROPOFOL uygulaması gerekmektedir. Daha küçük çocuklar için özellikle 1 ay ile 3 yaş arasındaki çocuklarda daha yüksek dozlar gerekebilir (2,5-4 mg/kg).

“….Dormofol %1 200mg/20ml IV İnfüzyonluk/Enjeksiyonluk Emülsiyon adlı ürünün  904003 (SKT:03.2021) parti numaralısına, analiz sonucu bakteriyel endotoksin testi yönünden uygun bulunmaması nedeniyle 19 Kasım 2015 tarih ve 29537 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Geri Çekme Yönetmeliği”ne göre 1. sınıf A seviyesinde (nihai kullanıcı seviyesi) geri çekme işlemi uygulanmış….”

Dormofol isimli ilacın geri çekilmesi hakkındaki duyuru ulaşmak için yukarıdaki paragrafı tıklayınız. Geri çekilme preparatın kendine ait bir durum olup etken madde PROPOFOL uygulamasını engelleyen bir durum yoktur. Yukarıdaki kriterlere ve uygulama şekillerine göre kullanmaya devam edebiliriz.